“Men muhandislik sohasiga tegishliman”: Zarniyor Abdullayeva hikoyasi

Biroq uning muhandislik sari yo‘li loyiha maydoniga ilk bor qadam qo‘yishidan ancha oldin boshlangan.

Bugungi kunda Zarniyor UNOPSda qurilishni boshqarish bo‘yicha muhandis bo‘lib ishlaydi, uch farzandning onasi va o‘z jamoasida ta’limni faol targ‘ib qiladigan insondir. Shunga qaramay, bu darajaga yetishish oson bo‘lmagan. Buning ortida yillar davom etgan mashaqqatli mehnat, qat’iyat va ayollar hali ham kam vakillik qiladigan sohada stereotiplarga qarshi kurash turadi.

Qashqadaryo viloyatida ulg‘aygan Zarniyor maktab davridayoq STEM fanlariga qiziqish bildirgan. U a’lo baholarga o‘qigan, matematika olimpiadalarida g‘olib bo‘lgan va keyinchalik Toshkentdagi Turin politexnika universitetida tahsil olish uchun stipendiya qo‘lga kiritgan.

«Men oilamda bir necha avlod ichida oliy ma’lumot olgan birinchi ayol bo‘lganman», — deydi u. «Bu menga mendan oldingi ko‘plab ayollar ega bo‘lmagan imkoniyatlarni ochib berdi».

Universitetni tamomlagach, Zarniyor qurilish sohasida ish boshladi. U muhandislikka chuqur qiziqsa-da, o‘zining bu kasbga tegishli ekanini isbotlashiga to‘g‘ri kelardi.

Karyerasi davomida u ayollar nimalarga qodir yoki qodir emasligi haqidagi stereotiplarga tez-tez duch kelardi. Uning qobiliyatlari haqida turli fikrlar, kutilmalar va asossiz taxminlar keng tarqalgan edi — bularning barchasi ayollarning texnik kasblardagi o‘rni haqidagi qarashlar bilan bog‘liq edi.

«Ko‘p hollarda meni jiddiy qabul qilishmayotgandek tuyulgan paytlar bo‘lgan», — deb eslaydi u. «Odamlar meni boshqalar bilan solishtirar, qarorlarimni shubha ostiga qo‘yar yoki ayrim vazifalar ayollar uchun emas, deb hisoblashardi».

Bu tajribalar uni tushkunlikka tushirishiga yo‘l qo‘ymasdan, Zarniyor o‘zining ko‘nikmalarini rivojlantirish va tajriba orttirishga e’tibor qaratdi. Vaqt o‘tishi bilan u o‘z kasbida mustahkam o‘rin egalladi.

Bugungi kunda Zarniyor ushbu tajribasini UNOPSdagi faoliyatida qo‘llaydi, u yerda qurilishni boshqarish va qurilish maydonlarini nazorat qilish bilan shug‘ullanadi. Uning yutuqlari atrofidagi qarashlarning o‘zgarishiga ham ta’sir ko‘rsatdi. Bir paytlar oilasida bir necha avlod davomida oliy ma’lumot olgan ayol bo‘lmagan bo‘lsa, bugun bu oila yosh qizlarni o‘qishni davom ettirishga va yangi imkoniyatlarni izlashga rag‘batlantirmoqda.

«Endi oilam mendan jiyanlarimga yo‘l ko‘rsatishimni va ularni ta’limni davom ettirishga undashimni so‘raydi», — deydi u. «Bu men uchun juda muhim, chunki bu qarashlar qanday o‘zgarishi mumkinligini ko‘rsatadi».

Uning ta’siri oilasi doirasidan tashqariga ham yoyilgan. Mahallasida ota-onalar ko‘pincha farzandlarining ta’limi bo‘yicha maslahat so‘rab unga murojaat qilishadi. U jamiyatidagi yosh qizlar bilan muntazam uchrashib, ta’limning ahamiyati, o‘zini rivojlantirish va ijtimoiy kutishlardan qat’i nazar, o‘z qiziqishlari ortidan borish zarurligi haqida suhbatlashadi.

Shuningdek, u bir guruh do‘stlari bilan birga O‘zbekiston bo‘ylab yosh qizlar va ayollarni mentorlik imkoniyatlari, yo‘l-yo‘riq va qo‘llab-quvvatlash bilan bog‘laydigan ilovani ishlab chiqdi. Bir paytlar g‘ayrioddiy deb hisoblangan bu yo‘l bugun uning atrofidagilar uchun ilhom manbaiga aylangan.

«Men ularga doimo shuni aytaman: insonning nimalarga qodir ekanini o‘zidan boshqa hech kim belgilamasligi kerak», — deya qo‘shimcha qiladi u. Uch farzandning onasi sifatida u ta’lim va qat’iyatlilik haqidagi shu qadriyatlarni o‘z farzandlariga ham singdirishni istaydi.

O‘z yo‘lini tanlash orqali u oilasida oliy ma’lumot olgan va muhandislik sohasida karyera qurgan birinchi ayolga aylandi. Bugun esa u bu yo‘lda undan keyingilar ham bo‘lishini ta’minlashga hissa qo‘shmoqda.